IP65, IP66 ve IP68 arasındaki fark nedir?
IP65, IP66 ve IP68'in üçü de toz geçirmez bir gövdeyi anlatır; ilk rakam üçünde de 6'dır. Fark ikinci rakamdadır: IP65 su jetine, IP66 güçlü su jetine dayanıklılığı gösterir; IP68 ise üreticinin belirlediği koşullarda, 1 metrenin üzerinde sürekli daldırmaya göre test edilir. IP68 jet dayanımını kendiliğinden kapsamaz; ikisi birden isteniyorsa ürünün IP66/IP68 gibi çift işaretli olması gerekir.
IP kodu nasıl okunur?
IP kodu uluslararası IEC 60529 standardında tanımlanır ve Avrupa'da EN 60529 olarak uygulanır. Kod "IP" harfleri ile iki rakamdan oluşur: ilk rakam katı cisimlere ve toza, ikinci rakam suya karşı korumayı gösterir. Rakamın yerinde "X" varsa o konuda sınıf verilmemiştir. Örneğin IPX5 yalnız suya karşı korumayı söyler, toz hakkında bilgi vermez.
İlk rakam: katı cisim ve toz
1'den 4'e kadar olan değerler belirli büyüklükteki cisimlerin girmesini engeller: 1 için 50 mm'den, 2 için 12,5 mm'den (parmak), 3 için 2,5 mm'den, 4 için 1 mm'den büyük cisimler. Dış ortam ürünlerinde asıl önemli olan son iki değerdir:
- 5, toz korumalı: Toz girişi tamamen engellenmez ama ürünün güvenli çalışmasını bozacak miktarda toz giremez.
- 6, toz geçirmez: Toz odasında yapılan testte gövdenin içine toz girmez.
İkinci rakam: su
- 1 ve 2: dikey damlayan su; 2'de gövde 15° eğik tutulur
- 3: düşeyle 60°'ye kadar açıyla püskürtülen su
- 4: her yönden sıçrayan su
- 5: su jeti; 6,3 mm nozuldan dakikada 12,5 litre
- 6: güçlü su jeti; 12,5 mm nozuldan dakikada 100 litre
- 7: geçici daldırma; 1 metre derinlikte 30 dakika
- 8: 1 metrenin üzerinde sürekli daldırma; derinliği ve süreyi üretici belirtir, koşullar 7'dekinden zorlu olmalıdır
- 9: yakın mesafeden, yüksek basınçlı ve yüksek sıcaklıkta su jeti (IPX9; bazı kaynaklarda IPX9K)
IP54, IPX5, IP65, IP66, IP67 ve IP68 karşılaştırması
| Kod | Toz (ilk rakam) | Su (ikinci rakam) | Dikkat |
|---|---|---|---|
| IP54 | 5: toz korumalı | 4: her yönden sıçrayan su | Toz tamamen engellenmez; jet testine girmez |
| IPX5 | X: sınıf verilmemiş | 5: su jeti | Toz hakkında bilgi vermez |
| IP65 | 6: toz geçirmez | 5: su jeti | 4 ve altındaki su testlerini de kapsar |
| IP66 | 6: toz geçirmez | 6: güçlü su jeti | 5 ve altındaki su testlerini de kapsar |
| IP67 | 6: toz geçirmez | 7: geçici daldırma | Jet dayanımı ayrıca işaretlenmelidir |
| IP68 | 6: toz geçirmez | 8: sürekli daldırma, koşulları üretici belirtir | Jet dayanımı ayrıca işaretlenmelidir |
IP68 neden IP66'yı kendiliğinden kapsamaz?
IEC 60529'a göre ikinci rakam 6'ya kadar birikimlidir: IP66 sınıflı bir gövde, 5 ve altındaki su testlerini de karşılamış sayılır. 7 ve 8 ise farklı bir zorlamayı, suya daldırmayı ölçer. Standart, yalnız 7 ya da 8 ile işaretlenmiş bir gövdeyi su jetine uygun saymaz. Jet dayanımı da isteniyorsa ürün iki testten geçirilir ve IP66/IP68 ya da IPX5/IPX7 gibi çift işaretle gösterilir.
Sahada bunun anlamı şudur: kapı yanında yağmur ve kar alan bir okuyucuda IP68, gövdenin daldırma testinden geçtiğini, yani suya karşı sızdırmaz olduğunu gösterir. Ama cephe ya da otopark girişi tazyikli suyla yıkanıyorsa ürünün jet sınıfı da belgesinde yazmalıdır. Yalnız IP68 yazan bir ürün için jet dayanımını tedarikçiye sorun.
IPX5 ve IP54 ne anlatır?
Bu iki kod SECUSAR'ın ürün verisinde de geçer. SR 582 gömme tip solenoid bolt kilit IPX5 sınıflıdır: su jetine karşı korunur, toz için sınıf verilmemiştir. Kilit iç ve dış ortamda, yağmura maruz kalan uygulamalarda kullanılacak biçimde tanımlanır; elektronik devresi suya ve oksidasyona karşı epoksi reçineyle yalıtılmıştır.
IP54 ise toz korumalı ve her yönden sıçrayan suya dayanıklı bir gövdeyi anlatır. SARPARK markalı pilli kablosuz fotosel emniyet sensörü SR 402 dış ortam için IP54 sınıflıdır; 3D yüz tanımalı akıllı kapı kilidi SR 1600 de IP54 olarak verilir.
IP kodunun söylemedikleri
- Darbe: Darbe dayanımı IP kodunun konusu değildir; IEC 62262'deki IK koduyla ayrıca sınıflandırılır. Birçok SECUSAR okuyucusunun teknik tablosunda koruma yapısı "Anti-Vandal" olarak belirtilir.
- Sıcaklık: IP testleri çalışma sıcaklığını ölçmez; ürünün sıcaklık aralığı teknik tabloda ayrıca verilir.
- Güneş ve korozyon: UV ışığının ve tuzlu havanın gövdeye etkisi IP kodunda yer almaz.
- Yoğuşma: Sızdırmaz bir gövdenin içinde bile sıcaklık farkıyla nem yoğuşabilir; kilitlerin teknik tablosundaki "yoğuşmasız" nem değeri bu yüzden ayrıca okunmalıdır.
- Montaj: Gövdeye sonradan açılan delik, yerine oturmayan conta ya da açıkta bırakılan kablo girişi sahadaki korumayı test edildiği hâlin altına düşürür.
Kart okuyucu, buton ve kilitte hangi sınıf aranmalı?
- Kart okuyucu: Kapı dışında yağmur ve toz alan okuyucuda IP68 sınıflı dış ortam modelleri aranır; tazyikli yıkama varsa jet sınıfı ayrıca sorulur. Montaj ve yağmurluk ayrıntıları dış ortam kart okuyucu seçimi rehberinde.
- Çıkış butonu: Butonlar çoğunlukla kapının iç tarafındadır ve iç ortam modeli yeterlidir. Bahçe ya da otopark kapısında dışarıda kalan bir buton için IP68 sınıflı SR 705 W (ABS gövde, sıva üstü, 12–24 V DC) ve SR 707 W (çinko alaşım gövde, -20 °C ile +55 °C, 5–40 cm arasında ayarlanabilir algılama) değerlendirilebilir. Temassız butonların çalışma ilkesi temassız çıkış butonu rehberinde.
- Elektrikli kilit: Kilitler çoğunlukla kasanın ya da kapının iç tarafında, doğrudan yağmur almadan çalışır. Yağmura maruz kalan uygulamalarda SR 582 gibi bu amaçla tanımlanmış modeller seçilir. Elektromanyetik kilitlerin teknik tablosunda IP sınıfı yer almaz; SR 280 ve SR 500 için nem değeri %0–90, yoğuşmasız olarak verilir. Bu kilitler yağmur alan bir kapıda kullanılacaksa konum ve koruma için teknik yönlendirme isteyin.
- Anahtarlık: Anahtarlıklar cepte, çantada ve dışarıda taşınır; SR 600, SR 601, SR 602, SR 603 ve SR 604 serisi anahtarlıklar IP68 sınıflıdır. Seçimin diğer ölçütleri RFID kart ve anahtarlık seçimi rehberinde.
Ürün seçerken IP için kontrol listesi
- İlk rakam 6 mı? Şantiye, fabrika avlusu, otopark gibi tozlu yerlerde toz geçirmezlik aranır.
- Ürün yağmur mu alacak, jetle mi yıkanacak, su birikintisinde mi kalabilir? Her durum farklı bir ikinci rakam ister.
- Hem jet hem daldırma gerekiyorsa IP66/IP68 gibi çift işaret var mı?
- Kodda "X" varsa o konuda bilgi yoktur; bilgiyi tedarikçiden isteyin.
- IP değeri ürünün teknik tablosunda ya da belgesinde yazılı mı? "Suya dayanıklı" gibi genel ifadeler bir sınıfın yerine geçmez.
- Montajda gövdeye delik açılacak mı, kablo girişi nasıl kapatılacak?
- Darbe, sıcaklık ve güneş için ayrı değerlere bakıldı mı?
SECUSAR ürünlerinde IP sınıfları
SECUSAR'ın ürün sayfalarında IP değeri teknik tablonun koruma satırında yer alır. Katalogda IP68 sınıfı en çok dış ortam kart okuyucularında görülür: SR 200 EM-W (metal gövde), SR 209 MF-W (çinko alaşım gövde, 13,56 MHz), SR 261 EM-W (görüntülü interkomlu) ve iki kapıyı yöneten SR 270 EM-W bunlardan birkaçıdır; tam liste IP68 dış ortam kart okuyucular sayfasında. Butonlarda SR 705 W ve SR 707 W, anahtarlıklarda RFID anahtarlıklar kategorisindeki IP68 modeller bu sınıftadır. IPX5 sınıflı SR 582 solenoid bolt kilitler arasında, IP54 sınıflı SR 402 ise fotosel emniyet sensörleri arasında yer alır.
Doğru koruma sınıfını seçmek için
Doğru Ürünü Bul, kart okuyucularda kullanım ortamı sorusuyla başlar ve gerektiğinde kasa ya da IP sınıfını da sorarak seçenekleri daraltır. Adayların koruma sınıfını, gövdesini ve sıcaklık aralığını Ürünleri Karşılaştır sayfasında yan yana görebilirsiniz. Okuyucuyu iç / dış ortam seçimine göre süzüp kilit ve butonla birlikte listelemek için Sistemini Kur kullanılabilir; seçtiklerinizi teklif listenize ekleyin. Bir ürünün sahadaki koşula uyup uymadığını sormak için iletişim sayfasından ürün seçimi desteği ve teknik yönlendirme isteyebilirsiniz.