Bariyer fotoseli nasıl seçilir?
Bariyer fotoseli üç soruyla seçilir: verici ile alıcı arasındaki mesafe ne kadar, vericinin bulunacağı tarafa kablo çekilebiliyor mu ve sensör yağmur, toz ve güneş alacak mı? Vericiye kablo çekilebiliyorsa ve mesafe 15 m'yi aşmıyorsa kablolu SARPARK SR-401 yeterlidir. Yolun karşısına kablo çekmek zorsa, bariyer sonradan kuruluyorsa ya da mesafe daha uzunsa vericisi pille çalışan, IP54 korumalı ve verisinde en az 20 m mesafe yer alan SARPARK SR-402 öne çıkar.
Fotosel bir emniyet parçasıdır; bariyerin hangi koruma önlemleriyle kurulacağına bariyer ya da otomasyon üreticisinin talimatı ve projenin sorumlusu karar verir. Bu rehber, o karar verildikten sonra doğru fotoseli seçmek içindir.
Fotosel bariyerde ne işe yarar?
Fotosel emniyet sensörü, geçişin iki yanına karşılıklı yerleştirilen bir verici ile bir alıcıdan oluşur; aradaki kızılötesi ışın bir cisim tarafından kesildiğinde alıcıdaki röle konum değiştirir ve bariyerin kontrol kartına sinyal verir. SR-401'in verisinde bu işlev şöyle tanımlanır: alıcı ve verici arasındaki kızılötesi ışın hattının kesilmesini algılar, alıcı ünitedeki röle üzerinden emniyet ya da kontrol sinyali üretir.
Sinyal geldiğinde bariyerin ne yapacağını fotosel değil, kontrol kartı belirler: kart; ışın kesikken kapanmayı başlatmayabilir, kapanmakta olan kolu durdurabilir ya da geri açabilir. Bu davranış kartın ayarına bağlıdır ve bariyer üreticisinin talimatına göre yapılandırılır. Fotosel yalnız "hatta bir şey var" bilgisini verir.
Kablolu ve kablosuz fotosel arasındaki fark nedir?
Kablolu ile kablosuz fotosel arasındaki fark vericinin nasıl beslendiğidir: kablolu fotoselde verici de alıcı gibi kabloyla beslenir; kablosuz (pilli) fotoselde verici pille çalışır ve vericinin bulunduğu tarafa kablo çekmek gerekmez. Alıcı ise iki türde de kontrol kartına kabloyla bağlanır, çünkü sinyalini röle kontağı üzerinden karta iletir.
Yani "kablosuz" ifadesi sistemin tamamen kablosuz olduğu anlamına gelmez. Asıl kazanç, yolun karşı tarafına, kaldırımın altından ya da mevcut zeminden kablo geçirme işinin ortadan kalkmasıdır. Mevcut bir otoparka sonradan bariyer eklenirken ya da zemini kazmak istenmeyen girişlerde fark belirgindir.
| Konu | Kablolu fotosel | Pilli kablosuz fotosel |
|---|---|---|
| Verici beslemesi | Kabloyla | Pille (SR-402'de istenirse harici beslemeyle de) |
| Alıcı bağlantısı | Kontrol kartına kabloyla | Kontrol kartına kabloyla |
| Yolun karşısına kablo | Gerekir | Gerekmez |
| Uygulama işçiliği | Kablo yolu açılmasına bağlı | Daha az; özellikle mevcut girişlerde |
| Bakım | Pil değişimi yok | Pil değişimi planlanır; SR-402'de düşük pil çıkışı var |
| SARPARK'ta örnek | SR-401 | SR-402 |
SR-401 ve SR-402 yan yana
İki modelin ürün verisindeki değerleri. "—" işareti değerin ürün verisinde yer almadığını gösterir; projede önemliyse sipariş öncesinde teyit edilir.
| Özellik | SR-401 | SR-402 |
|---|---|---|
| Ürün tipi | Fotosel emniyet sensörü | Pilli kablosuz kızılötesi fotosel emniyet sensörü |
| Algılama | Tek ışınlı kızılötesi, alıcı / verici karşılıklı | Kızılötesi, alıcı / verici; dalga boyu 940 nm |
| Çalışma mesafesi | 15 m'ye kadar | En az 20 m; verisine göre güneş ışığı altında da |
| Alıcı beslemesi | DC 12–24 V | AC/DC 12–24 V, ≤ 40 mA |
| Verici beslemesi | DC 12–24 V | 2 × AA alkalin pil ya da harici AC/DC 12–24 V; verici akımı 65 µA |
| Röle | Alıcıda; açık / kapalı kontak | 1 A / 30 V DC |
| Tepki süresi | 1 s | — |
| Koruma sınıfı / ortam | — | IP54, dış ortam |
| Çalışma sıcaklığı | — | -20 °C ile +60 °C arası |
| Hizalama | — | Ünite ±90° döner; karşılıklı ışın açısı ≤ ±5° |
| Ek işlevler | — | Frekans seçimi, düşük pil çıkışı, EDGE (NC) girişi, güçlü parazit dayanımı |
| Montaj | Duvar montajı | — |
| Ölçü | — | 128 × 50 × 32 mm |
| Uygulama alanları | Garaj, bariyer, kapı, pencere, otomasyon | Garaj, bariyer, otomatik kapı, otopark, dış ortam emniyet |
Kaç metre mesafe gerekir?
Gerekli mesafe, verici ile alıcının monte edileceği iki nokta arasındaki gerçek uzaklıktır; geçiş şeridinin genişliğine bariyer gövdesi, kolon ya da direk payı da eklenir. Bu mesafe sahada ölçülür ve fotoselin sınır değerine dayanmayacak biçimde pay bırakılır.
- Tek şeritli giriş, garaj kapısı: mesafe genellikle kısa kalır; SR-401'in 15 m'ye kadar olan çalışma mesafesi çoğu uygulamayı karşılar.
- Geniş giriş, iki şeridi tek hatta geçen fotosel, açık otopark: mesafe 15 m'ye yaklaşıyor ya da aşıyorsa verisinde en az 20 m yer alan SR-402 değerlendirilir.
- Güneş alan açık alan: kızılötesi alıcılar güçlü güneş ışığından etkilenebilir. SR-402'nin verisinde güneş ışığı altında en az 20 m çalışma ve güçlü parazit dayanımı yer alır.
Dış ortamda nelere dikkat edilir?
Bariyer fotoselleri çoğu zaman yağmur, toz, güneş ve sıcaklık farkı altında çalışır; seçimde koruma sınıfı ve çalışma sıcaklığı bu yüzden önemlidir. SR-402'nin verisinde kullanım ortamı dış ortam, koruma sınıfı IP54, çalışma sıcaklığı -20 °C ile +60 °C arasıdır.
IP54'te ilk rakam olan 5, toza karşı korumayı (toz girişi tamamen engellenmez ama çalışmayı bozacak düzeyde girmez); ikinci rakam olan 4, her yönden gelen su sıçramasına karşı korumayı anlatır. SR-401'in verisinde koruma sınıfı ve çalışma sıcaklığı yer almaz; dış ortamda, doğrudan yağmur alan bir noktada kullanılacaksa konum ve koşullar sipariş öncesinde teyit edilir. IP sınıflarının ayrıntısı IP65, IP66 ve IP68 koruma sınıfları yazısında.
Konum seçimi
- Alıcı, mümkünse doğan ya da batan güneşe doğrudan bakmayacak yöne konumlandırılır.
- Üniteler titreşimsiz, sağlam bir yüzeye (duvar, kolon, direk) sabitlenir; araç çarpmasına açık yerlerde koruma düşünülür.
- Işının yüksekliği, bariyer üreticisinin talimatına ve korunması gereken araç ile yaya hattına göre belirlenir.
- Su birikintisi oluşan, kar ya da çamur sıçrayan seviyeden uzak durulur.
Hizalama nasıl yapılır?
Fotoselin güvenilir çalışması için verici ile alıcının birbirine tam bakması gerekir; ışın dar olduğu için küçük bir açı farkı bile algılamayı bozabilir. SR-402'nin verisinde karşılıklı ışın açısı ≤ ±5° olarak geçer; üniteler ±90° döndürülebildiği için farklı açılardaki yüzeylere monte edilip birbirine çevrilebilir.
- Verici ve alıcıyı aynı yükseklikte, birbirine bakacak biçimde sabitleyin.
- Besleme verildikten sonra alıcının ışını aldığını ürünün göstergesinden ya da kontrol kartından doğrulayın.
- Işını elle kesip alıcının konum değiştirdiğini, ışın serbest kalınca normale döndüğünü kontrol edin.
- Vidaları sıkıp ayarı sabitleyin; ardından hizalamayı yeniden kontrol edin.
Yan yana birden fazla fotosel
Giriş ve çıkış şeritleri yan yanaysa bir fotoselin vericisi komşu alıcıyı etkileyebilir. SR-402'nin verisinde frekans seçimi yer alır; yan yana kullanılan çiftlerde farklı frekans seçmek bu etkileşimi önlemek için kullanılır. Vericileri karşılıklı değil çapraz yerleştirmek de yaygın bir önlemdir.
Kontrol kartına bağlantı: NO mu NC mi?
Fotoselin alıcısı, bariyerin kontrol kartındaki emniyet (fotosel) girişine röle kontağı üzerinden bağlanır. SR-401'in verisinde alıcının rölesi açık / kapalı kontak, SR-402'ninkinde 1 A / 30 V DC olarak geçer. Emniyet girişlerinde çoğu kontrol kartı normalde kapalı (NC) kontak bekler: ışın kesildiğinde ya da kablo koptuğunda kontak açılır ve kart bunu engel olarak değerlendirir. Böylece bir kablo arızası kolun kapanmasına değil, durmasına yol açar.
- Besleme: SR-401 DC 12–24 V, SR-402'nin alıcısı AC/DC 12–24 V ile çalışır; çoğu bariyer kartı fotoseller için yardımcı besleme çıkışı sunar. Kartın çıkışının fotosel akımını karşıladığı kartın kılavuzundan kontrol edilir.
- Düşük pil çıkışı: SR-402'nin verisindeki düşük pil (Batt Low) çıkışı, vericinin pili azaldığında uyarı almak için kullanılır.
- EDGE (NC) girişi: SR-402'nin verisinde, emniyet kenarı gibi normalde kapalı kontaklı ek bir güvenlik elemanının bağlanabileceği EDGE (NC) girişi bulunur.
Bağlantı, elektrik işlerinde yetkin bir ekip tarafından, bariyerin kontrol kartı kılavuzuna göre ve enerji kesikken yapılmalıdır.
Tek ışınlı fotosel neyi algılamaz?
Tek ışınlı bir fotosel yalnız ışının geçtiği çizgiyi ve yüksekliği denetler; ışının altında ya da üstünde kalan bir cisim algılanmaz. Bu yüzden fotosel, bariyerin kolunun indiği alanın tamamını değil, o hattaki tek bir çizgiyi korur.
Avrupa'da motorlu kapı, geçit ve bariyerlerin kullanım güvenliği EN 12453 standardında ele alınır; gereken koruma düzeyi kapının kullanım tipine ve hareketin nasıl başlatıldığına göre değişir. Bir girişte kaç fotosel çifti, hangi yükseklikte ve hangi ek önlemlerle (emniyet kenarı gibi) kullanılacağı bariyer üreticisinin talimatı ve projenin sorumlusu tarafından belirlenir. Fotosel bu önlemlerin en yaygın parçasıdır; tek başına her riski karşıladığı varsayılmaz.
Senaryoya göre hızlı seçim
| Senaryo | Öne çıkan model | Neden |
|---|---|---|
| Yeni yapılan giriş, zeminde kablo kanalı var | SR-401 | Verici ve alıcı kabloyla beslenir, pil bakımı yok |
| Garaj kapısı, kapı ya da pencere otomasyonu, duvara montaj | SR-401 | Verisinde bu uygulamalar ve duvar montajı yer alır |
| Mevcut bariyere sonradan fotosel, yolun karşısına kablo çekmek zor | SR-402 | Verici pille çalışır |
| Mesafe 15 m'ye yaklaşıyor ya da aşıyor | SR-402 | Verisinde en az 20 m |
| Güneş alan açık otopark | SR-402 | Güneş ışığı altında çalışma ve parazit dayanımı verisinde var |
| Yağmur ve toz alan dış ortam | SR-402 | IP54, -20 °C ile +60 °C arası |
| Yan yana giriş ve çıkış şeridi | SR-402 | Frekans seçimi |
| Ek emniyet elemanı bağlanacak | SR-402 | EDGE (NC) girişi |
Bakım ve sık karşılaşılan sorunlar
Fotoselin en sık sorunu, ışının hiçbir engel yokken "kesik" görünmesidir; bu durumda bariyer kapanmaz. Önce şunlar kontrol edilir:
- Hizalama: ünitelerden biri darbe ya da titreşimle kaymış olabilir.
- Kirli ön yüz: toz, çamur, örümcek ağı ya da yoğuşma ışını zayıflatır; ön yüzler düzenli silinir.
- Pil: pilli vericide pil azalmış olabilir; düşük pil çıkışı bağlıysa uyarı buradan gelir.
- Güneş ve parazit: alıcı belirli saatlerde güneşe bakıyorsa sorun günün aynı saatlerinde tekrarlar.
- Besleme ve kablo: alıcının beslemesi ve karta giden kontak hattı ölçülür.
Fotoselin çalıştığı düzenli aralıklarla sınanır: kol hareket etmezken ışın kesilir ve kontrol kartının engeli algıladığı doğrulanır; kapanma sırasındaki davranış testi bariyer üreticisinin talimatına göre yapılır.
Sonraki adım
SR-401 ve SR-402'yi fotosel emniyet sensörleri kategorisinde inceleyin, iki modeli Ürünleri Karşılaştır sayfasında yan yana açın ve ihtiyacınız olan adetle teklif listenize ekleyin. Otopark ve garaj girişlerinin diğer ihtiyaçları için otopark ve garaj kullanım alanı sayfasına, SARPARK markasının tüm ürünleri için otopark ve bariyer sistemleri kategorisine bakabilirsiniz. Mesafe, konum ya da bağlantı konusunda emin değilseniz iletişim sayfasından bize yazın: ürün seçimi desteği ve teknik yönlendirme veriyoruz. Bariyer ve otomasyon projelerinde düzenli ürün alan firmalar toptan satış sayfasından başlayabilir.
