Elektrik kesilince kapı ne yapar?
Fail safe kilit, enerjisi kesildiğinde kapıyı serbest bırakır; fail secure kilit ise enerji kesildiğinde kilitli kalır ve açılmak için enerji ister. Seçimi belirleyen soru, elektrik kesildiği anda o kapının ne yapması gerektiğidir: geçişin serbest kalması mı, yoksa kapının kilitli kalması mı öncelikli. Kilit ailesi, okuyucudaki röle bağlantısı ve yedek güç planı bu cevaba göre şekillenir.
Fail safe kilit nasıl çalışır?
Fail safe kilit enerjiyle kilitler: enerji varken kilitlidir, enerji kesilince açılır. Kart okutulduğunda ya da çıkış butonuna basıldığında kontrol cihazı kilidin enerjisini keser ve kapı serbest kalır. Elektrik kesintisinde de aynı şey olur; yedek güç yoksa kapı kesinti boyunca açık kalır. Kilit kapıyı tuttuğu sürece akım çektiği için güç kaynağı sürekli yüke göre seçilir.
Manyetik kilitler bu çalışma biçiminin doğal örneğidir. Bazı elektrikli karşılıklar ve solenoid bolt kilitler de fail safe üretilir.
Fail secure kilit nasıl çalışır?
Fail secure kilit enerjiyle açar: enerji yokken kilitlidir, kontrol cihazı enerji verdiği süre boyunca açılır. Elektrik kesintisinde kapı kilitli kalır. Kilit yalnız açma anında akım çektiği için sürekli yükü düşüktür.
Elektrikli karşılık (bas-aç) kilitlerinde fail secure, iç taraftan çıkışı çoğu uygulamada kapatmaz: karşılık kilitli kalsa da kapıdaki mekanik kilidin kolu dili geri çeker ve kapı içeriden açılır. Bu tip kilitlerde fail safe ya da fail secure tercihi daha çok dış taraftan erişimi belirler.
İki çalışma biçimi yan yana
| Konu | Fail safe | Fail secure |
|---|---|---|
| Enerji yokken | Açık | Kilitli |
| Kapıyı açmak için | Enerji kesilir | Enerji verilir |
| Akım çekişi | Kilitli kaldığı sürece | Yalnız açma süresince |
| Okuyucu rölesinde kullanılan kontak | NC–COM | NO–COM |
| Elektrik kesintisinde | Yedek güç yoksa kapı serbest kalır | Kapı kilitli kalır |
| SECUSAR'da örnek | Manyetik kilitler, SR 550 NC, SR 560 L ve SR 560 R | SR 550 NO |
NC ve NO ekleri ne anlatır?
Bir rölede COM ortak uçtur. NC (normalde kapalı) kontak, röle çekmediği sürece COM'a bağlıdır; NO (normalde açık) kontak ise yalnız röle çektiğinde bağlanır. Fail safe kilit NC–COM üzerinden beslendiğinde normalde enerjilidir; röle çekince kontak açılır, enerji kesilir ve kapı açılır. Fail secure kilit NO–COM üzerinden beslendiğinde normalde enerjisizdir; röle çekince kontak kapanır ve kilit açılır.
SECUSAR'ın adlandırması bu mantığı izler: SR 550 NC'nin verisinde çalışma prensibi Fail Safe (NC), SR 550 NO'nunkinde Fail Secure (NO) olarak yer alır; ürünlerin işlev tanımında da birincinin NC, ikincinin NO röle çıkışı üzerinden kontrol edildiği belirtilir. NC ve NO ekleri her üreticide aynı anlamda kullanılmadığı için farklı bir ürünle çalışırken ekin kendisine değil, verideki "enerji yokken açık" ya da "enerji yokken kilitli" ifadesine bakmak daha güvenlidir.
SECUSAR ürünlerinde hangi kilit hangi modda?
- Manyetik kilitler: SR 60, SR 180, SR 280 ve SR 500 ile +ZL setlerinin verisinde çalışma prensibi fail safe'tir; SR 500'ün verisinde bu, Fail Safe – Enerji Yokken Açık olarak geçer.
- Elektrikli karşılık (bas-aç): SR 550 NC fail safe, SR 550 NO fail secure çalışır. İkisi de 12 V DC ile çalışan, 280 kg tutma kuvvetli, paslanmaz çelik kilit yapılı modellerdir; verideki uygun kapılar ahşap, metal ve PVC'dir.
- Cam kapı solenoid bolt: SR 560 L (sol yön) ve SR 560 R (sağ yön) fail safe'tir; enerji kesildiğinde kilit serbest kalır.
- Diğer solenoid bolt kilitler: SR 580, SR 581 ve SR 582 için çalışma modunu sipariş öncesinde bizden teyit edin; seçim, kapının kesinti senaryosuna göre yapılmalıdır.
İlgili kategoriler: Elektrikli Karşılık (Bas-Aç) Kilitleri, Cam Kapı Elektrikli Kilitleri, Solenoid Bolt Kilitler ve Elektromanyetik Kilitler.
Acil çıkış ve yangın senaryosu nasıl ele alınır?
Bir kapının kaçış yolu üzerinde olup olmadığı, yangın anında kilitlerin nasıl davranacağı, yangın algılama sistemiyle bağlantı kurulup kurulmayacağı ve hangi acil çıkış donanımının kullanılacağı projenin yangın güvenliği gerekliliklerine bağlıdır. Bu gereklilikleri proje müellifi ve yürürlükteki mevzuat belirler; kilit seçimi bu kararın ardından yapılır.
Teknik açıdan iki çalışma biçimi acil durumda farklı araçlar ister. Fail safe bir kilidin enerjisini doğrudan kesen bir kır-bas butonu, kapıyı elle serbest bırakmanın yaygın yoludur; SECUSAR'ın SR 703 yangın ihbar kır-bas butonu, verisinde çıkış ve acil durum kapıları için listelenen, SPDT / NO / NC / COM kontaklı ve otomatik resetlenen bir modeldir. Fail secure bir kapıda ise içeriden çıkışın mekanik kolla ya da panik barla sağlandığından emin olunur.
Yedek güç nasıl planlanır?
Fail safe bir kapının kesintide de kilitli kalması isteniyorsa kilit akülü bir güç kaynağıyla ya da kesintisiz güç kaynağıyla beslenir. Gereken kapasite kabaca kilidin akımı ile istenen sürenin çarpımıdır: 12 V'ta 500 mA çeken SR 280 için dört saatlik yedekleme yaklaşık 2 Ah eder. Okuyucunun tüketimi, akünün yaşlanması ve kesinti sonrası şarj süresi için buna pay eklenir. Kesintide kilitli kalan bir kapının içeriden nasıl açılacağı da aynı planın parçasıdır.
Fail secure kilitte yedek güç, kapının kesinti sırasında da kart ya da butonla açılabilmesi içindir. Bazı setlerde yedek güç pakete dahildir: SECUSAR'ın motorlu apartman kilidi setlerinde (SR 103, SR 104, SR 105) SR 106 kesintisiz güç kaynağı bulunur; SR 106'nın verisinde 220 V AC giriş, 12 V DC çıkış ve yaklaşık 6–12 saat yedekleme yer alır. Akım ve akü hesabının ayrıntıları geçiş kontrol sistemleri için güç kaynağı seçimi rehberinde.
Karar vermeden önce sorulacak sorular
- Elektrik kesildiğinde bu kapıdan insanların çıkabilmesi gerekiyor mu?
- Kesinti sırasında dış taraftan izinsiz girişin önlenmesi gerekiyor mu?
- Kapı bir kaçış yolu üzerinde mi, proje müellifinin bu kapı için şartı ne?
- İçeriden çıkış mekanik kolla mı, butonla mı, sensörle mi sağlanacak?
- Kapı yangın algılama sistemiyle ilişkilendirilecek mi?
- Yedek güç olacak mı, kaç saat yetmesi gerekiyor?
- Kullanılacak okuyucunun rölesinde NC ve NO kontakları ayrı ayrı var mı?
- Seçilen kilidin verisinde çalışma prensibi açıkça yazıyor mu?
Doğru kilidi seçmek için
Kapının kesinti senaryosunu belirledikten sonra Doğru Ürünü Bul ile kilit ailesini daraltabilir, Sistemini Kur ile kilidi okuyucu, buton ve güç kaynağıyla birlikte planlayabilirsiniz. SR 550 NC ile SR 550 NO'yu Ürünleri Karşılaştır sayfasında yan yana görebilir, seçtiklerinizi teklif listenize ekleyebilirsiniz. Kilit ailelerinin genel karşılaştırması için elektrikli kilit ile manyetik kilit farkı, röle ve kablo kontrolleri için okuyucu ile kilit bağlantısında dikkat edilecekler yazısına bakabilirsiniz. Bir kapının kesinti senaryosunu birlikte netleştirmek isterseniz iletişim sayfasından bize yazın: seçim aşamasında ürün seçimi desteği ve teknik yönlendirme veriyoruz, ürün belirlendikten sonra da bağlantı ve kurulum desteği ile ürün sayfalarındaki teknik dokümantasyon yanınızda.