Geçiş Kontrol Sistemleri İçin Güç Kaynağı Seçimi

Geçiş kontrol güç kaynağı nasıl seçilir?

Geçiş kontrol sisteminde güç kaynağı, sistemdeki bütün cihazların çalışırken çektiği akımların toplamına güvenlik payı eklenerek seçilir. Okuyucu beklemede birkaç on miliamper çekerken enerjiyle kilitli kalan manyetik kilit, kapı kilitli olduğu sürece yüzlerce miliamper çeker; hesabı çoğu zaman kilit belirler. Kesintide çalışma isteniyorsa akü kapasitesi de aynı yük üzerinden, istenen süreyle çarpılarak bulunur.

Toplam akım nasıl hesaplanır?

Her cihaz için teknik verideki çalışma gerilimini ve akımı bir listeye yazın. Okuyucularda çoğu zaman iki değer bulunur: bekleme akımı ve çalışma akımı. Hesabı bekleme değeriyle yapmayın; kart okutulduğunda, tuş takımı aydınlandığında ve röle çektiğinde görülen en yüksek değeri esas alın. Kilitlerde ise akımın ne zaman çekildiği de hesabı değiştirir.

Enerjiyle kilitli kalan (fail safe) kilitler günün büyük bölümünü bu akımla geçirir. Enerji verildiğinde açılan (fail secure) kilit ise yalnız açma süresince akım çeker; kaynak boyutu için tepe değer yine hesaba girer ama akü süresine etkisi küçüktür. Solenoid kilitlerde bobine enerji verildiği ilk anda akım, sürekli değerin katlarına çıkar; SR 580'de başlangıç akımı stabil akımın dokuz katıdır. İki çalışma şeklinin farkını Fail Safe ve Fail Secure Kilit Arasındaki Fark rehberinde anlattık.

Güvenlik payı ne kadar olmalı?

Toplam akımın üzerine %25–30 pay eklemek sahada yaygın bir pratik kuraldır. Pay; kaynağın sürekli tam yükte daha sıcak çalışmasını, ileride eklenecek bir cihazı, kablodaki kayıpları ve anlık akım çekişlerini karşılar. Kaynağın teknik verisinde sürekli çıkış akımının açıkça yazdığından emin olun; tepe değeriyle hesap yapmayın.

Örnek: 12 V ile beslenen çift kanatlı bir kapıda bir okuyucu (çalışma akımı 100 mA) ve her biri 500 mA çeken iki manyetik kilit olsun. Toplam 1.100 mA eder; %25 payla 1.375 mA bulunur. Bu kapı için en az 1,4 A sürekli akım verebilen, pratikte bir üst standart değerdeki kaynak seçilir.

Aynı örnekte iki kilidin toplamı 1.000 mA'dır. Kilit çıkışı ≤ 1 A olan bir okuyucunun rölesi bu yükü hiç pay bırakmadan, sınırda taşır. Böyle durumlarda kilitler, okuyucunun tetiklediği ayrı bir güç rölesi üzerinden sürülür ve okuyucunun rölesi yalnız tetikleme sinyalini anahtarlar.

Kilit ve okuyucu aynı kaynaktan beslenir mi?

Beslenebilir, ama ayırmak daha sağlıklıdır. Manyetik ve solenoid kilitler bobin yapıları nedeniyle enerjileri kesildiği anda ters yönde bir gerilim darbesi üretir ve çalışırken beslemede dalgalanmaya yol açabilir. Okuyucu aynı hattan beslendiğinde bu dalgalanma okuyucunun yeniden başlamasına ya da kart okumanın aksamasına neden olabilir.

• Mümkünse kilitleri ve okuyucuları ayrı güç kaynaklarından ya da en azından ayrı sigortalı çıkışlardan besleyin.
• Kilidin üzerinde ters akım koruması yoksa bağlantı şemasındaki koruma elemanını (örneğin diyot ya da MOV) ekleyin. SR 500'ün teknik verisinde MOV ters akım koruması, SR 580'inkinde ters akım koruması yer alır.
• Okuyucu ve kontrol paneli farklı kaynaklardan beslenip Wiegand ile haberleşiyorsa iki kaynağın eksi (GND) uçlarını birleştirin; ortak referans olmadan veri hatalı okunabilir.
• Her kapıyı kaynağa ayrı hatla götürün; bir kapıdaki kısa devre diğer kapıları durdurmasın.

Kablolama ve röle bağlantısının diğer ayrıntıları Kart Okuyucu ile Manyetik Kilit Bağlantısında Dikkat Edilecekler rehberindedir.

Yedek akü kapasitesi nasıl hesaplanır?

Önce kesintide sistemin kaç saat çalışması gerektiğine karar verin. Kapasite yaklaşık olarak şöyle bulunur:

Akü kapasitesi (Ah) ≈ kesintide çalışacak yük (A) × istenen süre (saat) × 1,25

1,25 katsayısı; akünün yaşlanmasını, düşük sıcaklıkta kapasite kaybını ve aküyü sonuna kadar boşaltmamayı karşılayan pratik bir paydır. Örneğin kesintide 0,6 A çeken bir kapı (100 mA okuyucu ve 500 mA manyetik kilit) 4 saat çalışacaksa 0,6 × 4 × 1,25 = 3 Ah bulunur ve bunun üzerindeki ilk standart kapasite seçilir.

Hesaptaki yük, kesinti sırasında gerçekten beslenecek yüktür. Fail safe manyetik kilit kesintide de beslenecekse hesaba girer; kesintide kapının açılması isteniyorsa kilit yedek hattan beslenmez ve akü yalnız okuyucuyu taşır. Bu tercih güvenlik kadar kaçış güvenliğiyle de ilgilidir; kaçış yolundaki kapılarda kararı proje müellifi ve yürürlükteki mevzuat belirler. Uzun bir kesintiden sonra akünün yeniden dolması da zaman alır; arka arkaya gelen kesintilerde yedekleme süresi kısalır.

Uzun kabloda gerilim düşümü nasıl kontrol edilir?

Akım kablo boyunca ilerlerken iletkenin direnci nedeniyle gerilim düşer. Düşüm yaklaşık olarak şu formülle bulunur:

ΔV ≈ I × 2 × L × ρ ÷ S

Burada I akım (A), L kaynak ile cihaz arasındaki tek yön mesafe (m), S iletken kesiti (mm²), ρ ise bakır için yaklaşık 0,0175 Ω·mm²/m'dir; 2 çarpanı gidiş ve dönüş iletkenini hesaba katar. Örneğin 500 mA çeken bir manyetik kilit, kaynaktan 40 m uzakta ve 0,75 mm² kabloyla beslensin: 0,5 × 2 × 40 × 0,0175 ÷ 0,75 ≈ 0,93 V. Kaynağın 12 V çıkışı kilide yaklaşık 11 V olarak ulaşır.

Teknik verisinde 12 V DC ±%10 yazan bir okuyucunun ucundaki gerilim 10,8 V'un altına düşmemelidir. Düşüm fazlaysa kesiti büyütün, kaynağı cihaza yaklaştırın ya da cihaz 24 V'ta çalışabiliyorsa 24 V'u tercih edin. Aynı kilit 24 V'ta yarı akım çeker (SR 500 için 12 V DC'de 420 mA, 24 V DC'de 210 mA); akım yarıya inince gerilim düşümü de yarıya iner, besleme gerilimine oranı ise dörtte bire düşer.

Güç kaynağı seçiminde adım adım kontrol

1. Her cihazın çalışma akımını (bekleme değerini değil) listeleyin.
2. Kilitlerin sürekli mi, yalnız açma anında mı akım çektiğini işaretleyin.
3. Toplama %25–30 pay ekleyin ve sürekli çıkış akımı bunu karşılayan kaynağı seçin.
4. Okuyucunun kilit çıkışı kilit akımını paylı olarak taşımıyorsa güç rölesi kullanın.
5. Kilitleri ve okuyucuları ayrı kaynaktan ya da ayrı sigortalı çıkıştan besleyin; gerekiyorsa GND uçlarını birleştirin.
6. En uzak cihazın ucunda gerilimin tolerans içinde kaldığını hesaplayın ve ölçün.
7. Kesintide hangi cihazların kaç saat çalışacağını belirleyip akü kapasitesini hesaplayın.

SECUSAR ürünlerinde güç ve yardımcı modüller

SR 106, 220 V AC girişli ve 12 V DC çıkışlı, Li-ion pilli kesintisiz güç kaynağıdır. Pilini otomatik olarak şarj eder ve şebeke kesildiğinde yaklaşık 6–12 saat yedekleme sağlar; pil bitse bile şebeke varken adaptör olarak çalışmaya devam eder. Pili devre dışı bırakma özelliği ve Power, Charge, Low Battery LED'leri vardır. Uygulama alanları motorlu apartman kapı kilitleri ve 12 V geçiş kontrol sistemleridir. Teknik verisinde çıkış akımı yer almadığı için bağlayacağınız yükün uygunluğunu ürün dokümanından doğrulayın ya da teknik yönlendirme için bize sorun.

SR 251, 24 V AC/DC girişi 12 V DC'ye dönüştüren modüldür ve sürekli çıkış akımı 800 mA olarak verilir. Fotoselli / otomatik kapı, geçiş kontrol, diafon ve otomasyon sistemlerinde 12 V DC kart okuyucu, sensör, röle modülü gibi düşük akımlı yardımcı cihazları beslemek için kullanılır; sistem panosuna ya da uygun bir koruyucu kutuya konur.

SR 252, tek röleli bir güç rölesi modülüdür: düşük akımlı tetikleme sinyalini, en çok 10 A kontak kapasiteli NO / NC / COM kuru kontak üzerinden daha yüksek akımlı yüke aktarır. Tetikleme gerilimi 12 V DC ya da 12–24 V AC'dir ve değiştirilebilir sigortalı bir yuvası vardır; kullanım alanları geçiş kontrol, elektrikli kilit, manyetik kilit ve kapı otomasyonudur. İki modül de Kart Okuyucu Aksesuarları grubunda, SR 106 ise Akıllı Apartman Kapı Kilitleri grubunda yer alır. Kilitlerin akım değerlerini Elektromanyetik Kilitler grubundaki ürün sayfalarında bulabilirsiniz.

Doğru güç kaynağını seçmek için

Hesabın girdileri, ürün sayfalarındaki teknik dokümantasyonda yer alan akım ve gerilim değerleridir. Sistemini Kur aracında güç kaynağı, adaptör, röle ve yardımcı ürünler ayrı bir adımda listelenir; okuyucu ve kilit seçeneklerini Doğru Ürünü Bul ile daraltabilirsiniz. İki kilidin akım değerlerini yan yana görmek için Ürünleri Karşılaştır sayfasını, ihtiyaç listeniz için Teklif Listem sayfasını kullanın. Hesabınızı bir kez de birlikte kontrol etmek isterseniz cihaz listenizle bize ulaşın; bağlantı ve kurulum desteğini telefon, WhatsApp ve teknik dokümanlar üzerinden veriyoruz. Apartman girişlerinde yedek güç kararını Apartmanlar İçin Kartlı Geçiş Sistemleri rehberinde ayrıca ele aldık.