Kapı açma butonu çeşitleri nelerdir?
Geçiş kontrolünde kullanılan kapı açma butonları üç gruba ayrılır: basılarak çalışan metal (mekanik) butonlar, eli kızılötesi sensörle algılayan temassız butonlar ve acil durumlarda kullanılan kır-bas butonlar. Metal ve temassız butonlar günlük çıkış komutunu verir, kır-bas buton ise yangın ya da başka bir acil durumda elle uyarı ve çıkış tetiklemesi içindir. Seçimi kapının kullanım yoğunluğu, ortamı, montaj şekli ve butonun bağlanacağı kontak belirler.
Kapı açma butonu ne işe yarar?
Kartlı ya da şifreli bir kapıda içeriden çıkan kişiden kart okutması beklenmez; kapının iç tarafına bir buton konur. Butona basıldığında ya da temassız modelde el yaklaştırıldığında buton, bağlı olduğu kart okuyucuya veya kontrol cihazına kontak sinyali gönderir ve cihaz kilidi ayarlanan süre kadar açar. Bazı bağlantılarda buton kilidin enerjisini doğrudan keser. Hangi yolun kullanılacağını kilit tipi ve okuyucunun bağlantı şeması belirler.
Metal, temassız ve kır-bas buton arasındaki fark nedir?
| Buton tipi | Nasıl tetiklenir? | Nerede kullanılır? | Seçerken bakılacak nokta |
|---|---|---|---|
| Metal (mekanik) buton | Basıldığında kontak konum değiştirir | Ofis, depo, teknik oda ve yoğun kullanılan iç kapılar | Kontak yapısı (NO / NC) ve mekanik ömür |
| Temassız (kızılötesi) buton | El sensörün algılama alanına yaklaşınca çıkış kontağı tetiklenir | Klinik, laboratuvar, gıda üretimi ve ortak alan kapıları | Besleme ihtiyacı, algılama mesafesi, ortam ışığı |
| Kır-bas (acil) buton | Ön paneldeki eleman bastırılınca kontak değişir | Kaçış yolu üzerindeki çıkış kapıları, yangın ihbar | Yeri, sayısı ve bağlantısı yangın güvenliği tasarımıyla belirlenir |
Metal butonda kontak, basma hareketiyle mekanik olarak kapanır ya da açılır; sade yapısı sert ve sık kullanıma uygundur. Temassız buton temas noktasını ortadan kaldırır, ancak sensör devresi beslendiği sürece çalışır; bu yüzden butona kontak uçlarının yanında artı ve eksi besleme hattı da çekilir. Kır-bas buton günlük kullanım için değil, acil durumda başvurulacak ayrı bir yol olarak konur.
NO, NC ve COM uçları ne anlama gelir?
Kapı butonlarının çoğunda üç bağlantı ucu bulunur. COM ortak uçtur. NO (normalde açık) uç, butona basılmadığında COM ile bağlantısızdır ve basıldığında kapanır. NC (normalde kapalı) uç tersine çalışır: normalde COM ile bağlıdır, basılınca açılır.
Kart okuyucuların çıkış butonu girişi genellikle NO kontak bekler; buton bu girişi kısa bir süre eksi (GND) ucuna bağlar ve cihaz kilidi açar. NC kontak ise gerektiğinde enerjiyle kilitli kalan (fail safe) manyetik kilidin besleme hattına seri bağlanır; butona basılınca kilidin enerjisi kesilir ve kapı okuyucudan bağımsız olarak açılır. Bu iki bağlantının ayrıntısını Kart Okuyucu ile Manyetik Kilit Bağlantısında Dikkat Edilecekler rehberinde bulabilirsiniz. Bağlantıyı her zaman ürünün sistem bağlantı şemasına göre yapın.
Sıva altı mı, sıva üstü mü?
Sıva altı buton duvara gömülen ankastre kutuya oturur; kablo duvarın içinden gelir ve yüzeyde yalnız ön panel görünür. Yeni yapılan ya da tadilattaki duvarlarda temiz bir görüntü verir. Sıva üstü buton ise kendi arka kasasıyla duvar yüzeyine vidalanır; kablonun kanal içinden geldiği mevcut binalarda ve cam bölmelerin yanındaki dar kasalarda işi kolaylaştırır.
Seçimden önce butonun konacağı yüzeyi ölçün. Ön panel ölçüsü, kasa genişliği ve gövde derinliği modelden modele değişir; dar bir alüminyum kasaya kare panelli bir buton sığmayabilir. Ürün sayfalarındaki ölçü bilgisi ve teknik dokümanlar bu karşılaştırmayı kolaylaştırır.
İç ortam ve dış ortam butonu nasıl ayrılır?
Çıkış butonu çoğunlukla kapının iç tarafındadır, ama her zaman bir çatının altında değildir. Site bahçe kapısının iç yüzü, otopark yaya kapısı ya da otomatik kapının dış tarafı yağmur, toz ve doğrudan güneş alır. Bu noktalarda kullanım ortamı "dış ortam" olarak tanımlanmış ve koruma sınıfı belirtilmiş bir model seçin; iç ortam modelinde su ve nem zamanla kontakları ya da sensör devresini etkileyebilir. IP kodundaki rakamların ne anlattığını IP65, IP66 ve IP68 Koruma Sınıfları rehberinde açıkladık.
Kır-bas acil butonu ne zaman gerekir?
Kır-bas buton, yangın ya da başka bir acil durumda insanların elle uyarı vermesi veya çıkışı tetiklemesi için kullanılır. Elektrikli kilitli bir kaçış kapısında okuyucu ya da kilit kontrolü arızalansa bile kapının açılabilmesi için ikinci bir yol olarak da düşünülür. Butonun gerekip gerekmediğini, nereye ve kaç adet konacağını, hangi sisteme nasıl bağlanacağını projenin yangın güvenliği gereklilikleri belirler; bu kararı proje müellifi ve yürürlükteki mevzuat verir.
Kapı açma butonu seçerken kontrol listesi
- Butonun bağlanacağı okuyucu ya da kontrol cihazı, çıkış girişinde hangi kontağı bekliyor: NO mu, NC mi?
- Buton kilidi okuyucu üzerinden mi açtıracak, yoksa kilidin enerjisini doğrudan mı kesecek?
- Kapı günde kaç kez kullanılıyor? Yoğun kapılarda mekanik ömrü belirtilmiş metal buton ya da temassız buton tercih edin.
- Alan temas istenmeyen bir yer mi (klinik, laboratuvar, gıda üretimi)? Temassız modeli değerlendirin.
- Duvarda ankastre kutu var mı, yoksa sıva üstü kasa mı gerekecek? Panel ölçüsü kasaya sığıyor mu?
- Buton yağmur, toz ya da doğrudan güneş alacak mı?
- Temassız modelde artı ve eksi besleme hattı butona kadar çekildi mi?
- Kaçış yolundaki kapıların acil açma düzeni proje müellifiyle netleştirildi mi?
SECUSAR ürünlerinde kapı açma butonları
Geçiş Kontrol Butonları kategorisinde metal, temassız ve yangın ihbar (kır-bas) butonları ayrı gruplarda yer alır.
Metal kapı butonları
Dokunmatik Çıkış Butonları grubundaki SR 720, SR 722 ve SR 723 paslanmaz metal butonlu modellerdir. Üçünde de NO / NC / COM kontak bulunur ve mekanik ömürleri 500.000 çevrim olarak verilir. Aralarındaki fark biçimdedir: SR 720 115 × 40 mm, SR 722 86 × 86 mm ölçüsündedir; SR 723 ise 80 × 30 × 24 mm'lik küçük gövdeli modeldir ve kontak değeri 3 A / 36 V DC'dir.
Temassız butonlar
Temassız Çıkış Butonları grubunda sıva altı uygulama için SR 700, sıva üstü için SR 701 paslanmaz çelik panelli modeller bulunur. SR 705 ve SR 706 iç ortam, SR 705 W ve SR 706 W dış ortam için sıva üstü modellerdir. Dış ortamda IP68 koruma sınıfı isteniyorsa SR 705 W ile çinko alaşım gövdeli SR 707 W öne çıkar. Bu butonların çalışma mantığını ve algılama mesafesi seçimini Temassız Çıkış Butonu Nedir, Nerede Kullanılır? rehberinde anlattık.
Kır-bas butonlar
Yangın İhbar Butonları grubundaki SR 703 ve SR 704, yangına dayanıklı malzemeden gövdeli ve yüzeye monte kır-bas butonlardır. İkisinde de SPDT (NO / NC / COM) kontak ve 3 A kontak akımı bulunur; uygulama alanları yangın ihbar, acil durum ve çıkış kapısıdır. SR 704, adında da belirtildiği gibi tekrar kullanılabilir modeldir: kullanıldıktan sonra resetlenerek yeniden kullanılır. İki modelin reset yapısını ürün sayfalarındaki teknik dokümanlardan karşılaştırabilirsiniz.
Doğru butonu seçmek için
Butonu tek başına değil, okuyucu ve kilitle birlikte seçmek işi kolaylaştırır. Sistemini Kur aracı kapı sayısından kilide ve çıkış butonuna kadar adım adım ilerler; Doğru Ürünü Bul birkaç soruyla uygun ürünleri listeler. Aynı gruptaki modelleri Ürünleri Karşılaştır sayfasında yan yana görebilir, seçtiklerinizi teklif listenize ekleyebilirsiniz. Ürün seçimi desteği, teknik yönlendirme ya da bağlantı ve kurulum desteği için iletişim sayfasından bize ulaşın; bağlantıdan önce ürün sayfalarındaki teknik dokümantasyonu (datasheet, kılavuz ve sistem bağlantı şeması) da gözden geçirin.